เครย์ฟิช (Crayfish) คืออะไร

“เครย์ฟิช” หรือ “กุ้งเครย์ฟิช” ?

ก่อนอื่นก็ต้องมาทำความรู้จักกับ “เครย์ฟิช” กันก่อนครับ อย่าบอกว่าเป็นแนววิทยาศาสตร์จนเกินไปก็แล้วกันนะครับ เอาเป็นว่าพอหอมปากหอมคอก็แล้วกัน จะได้รู้ที่มาที่ไป รู้จักนิสัยใจคอ เผื่อจะได้มาเป็นสัตว์เลี้ยงแสนรักกันนะครับ เรามาคุยกันแบบวิทยาศาสตร์เล็กน้อย ผสมกับความรู้แบบบ้านๆ กัน จะดีกว่าครับ

เครย์ฟิช (Crayfish) เป็นสัตว์น้ำชนิดหนึ่งซึ่งถูกจัดอยู่ในกลุ่มที่มี่ชื่อว่า ครัสเตเซียน (Crustaceans) โดยเป็นสัตว์จำพวกเดียวกันกับไฟลั่ม อาโทรพอด (Phylum Arthropoda) ชื่ออาจจะดูเรียกยากไปหน่อย แต่ก็ถือว่าอ่านเอาความรู้ก็แล้วกันครับ ซึ่งในกลุ่มของไฟลั่ม อาโทรพอดนี้ มีญาติพี่น้องอื่นๆ อีกมากมาย ซึ่งเป็นสัตว์อย่างพวก แมลง (Insecta), แมงมุม (Arachnida), ตะขาบและกิ้งกือ (Myriapoda) ซึ่งสัตว์ในเครือของไฟลั่ม อาโทรพอด จะมีเปลือกที่แข็งแรงครับ โดยสร้างจากแคลเซียมคาร์บอเนต (Calcium carbonate) เพื่อปกคลุมลำตัว ป้องกันอันตราย คุ้มครองร่างกายเนื้อในที่บอบบาง โดยเกราะนี้เรียกว่า คิวทิเคิล (Cuticle) แปลว่า หนังกำพร้า ผิวนอก เปลือกนอก หรือถ้าภาษาชาวบ้านก็ “เปลือกกุ้ง” นี่แหละครับ บางทีที่เราๆ ท่านๆ ทานกุ้งนิ่ม ปูนิ่ม นั่นก็คือกุ้งหรือปูที่เพิ่งลอกคราบ แล้วคราบใหม่ยังไม่ได้สร้างให้แข็งแรงปกคลุมลำตัว ถึงได้มีลำตัวที่อ่อนนิ่มเช่นนั้นเองครับ

ร่างกายของกุ้งเครย์ฟิชนั้น จริงๆ แล้วสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ส่วนหลักๆ คือ 1.ส่วนหัว 2.ส่วนกลาง (หรือ Thorax) คือส่วนที่มีขาสำหรับเดิน และ 3.ส่วนท้อง คือส่วนที่มีเนื้อสำหรับรับประทาน แต่เนื่องจากส่วนหัวและส่วนกลางจะประสานกันอยู่ เรียกว่า เซฟฟะโลธอแรคซ (Cephalothorax) บางคนจึงอาจบอกว่าเครย์ฟิชนั้นมีแค่สองส่วน คือถ้ามองแบบคนเลี้ยงหรือคนดูทั่วไป ก็จะบอกว่ามีหัวกับตัวน่ะครับ

อย่างที่ได้บอกไปข้างต้นนะครับว่า สัตว์ในกลุ่มครัสเตเซี่ยน -  ไฟลั่ม อาโทรพอด ซึ่งรวมทั้งเจ้ากุ้งเครย์ฟิช (Crayfish) จะมีเปลือก (Carapace) ที่ทำหน้าที่เป็นเสมือนเกราะคลุมลำตัว ส่วนหัวและส่วนกลาง ชุดเกราะนี้ มีสองหน้าที่หลักคือ

1. ปกป้องอวัยวะภายในที่บอบบางอย่างเช่น เหงือกหายใจ ที่มีลักษณะคล้ายกลุ่มขนนกอยู่บริเวณปาก

2. ทำหน้าที่สำคัญในระบบหายใจ คือเป็นทางผ่านของน้ำเพื่อให้น้ำไหลผ่านช่องเหงือกนั่นเอง

ส่วนขาอันมากมายหลายคู่ของกุ้งเครย์ฟิชนั้น ได้ถูกแบ่งออกเป็นสองหน้าที่คือขาเดิน (Walking legs หรือ Paraeopods) และขาว่ายน้ำ (Swimmerets หรือ Pleopods)

1.ขาเดิน

มี 5 คู่ โดยขาเดินคู่แรกสุดจะพัฒนาเป็นก้าม (Claw หรือ Cheliped) ที่แข็งแรงใหญ่โต

2.ขาว่ายน้ำ

มีลักษณะเป็นแผ่นแบนๆ มีไว้สำหรับโบกสะบัดพัดพาออกซิเจนเข้าสู่ร่างกายเพื่อหายใจ รวมทั้งโบกพัดสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กในน้ำ เช่น แพลงค์ตอน และจุลชีพน้อยๆ เข้าหาลำตัวเพื่อเป็นอาหาร สำหรับกุ้งตัวเมียยังใช้ขาว่ายน้ำเป็นที่อุ้มไข่อีกด้วย

สำหรับกุ้งเครย์ฟิชตัวผู้นั้น จะมีขาน้อยๆ อีก 1 คู่ เพิ่มมา เป็นอวัยวะสืบพันธุ์ด้วยครับ ซึ่งสามารถอ่านได้ในบทความเรื่อง การดูเพศกุ้งเครย์ฟิช ครับ